4) Je, Kuomba Dua Pekee Kunatosha Bila Kuchukua Sababu?
Miongoni mwa mashaka yanayohusiana na aqida na tawakkul ni swali hili: je, muislamu anatakiwa kuomba dua tu na kusubiri, au anatakiwa pia kuchukua sababu? Wengine huanguka katika upande wa kuacha juhudi kwa jina la tawakkul. Wengine huanguka upande wa kutegemea sababu pekee na kusahau Allah.
Msimamo wa Uislamu ni wazi na mzuri. Dua ni ibada kubwa sana, na ni alama ya kumtegemea Allah. Lakini Uislamu pia umeamrisha kuchukua sababu zinazofaa. Hivyo, muislamu huomba dua na wakati huo huo hufanya jitihada zinazowezekana.
Mgonjwa anatakiwa kumuomba Allah ampe shifa, lakini pia anatakiwa kutafuta tiba. Mwanafunzi anatakiwa kumuomba Allah ampe mafanikio, lakini pia anatakiwa kusoma. Mtu anayetafuta riziki anatakiwa kumuomba Allah afungue milango ya kheri, lakini pia anatakiwa kufanya kazi halali. Huu ndio uwiano sahihi.
Katika manhaj ya أهل السنة والجماعة, sababu hazifanyi kazi kwa kujitegemea. Zinafanya kazi kwa idhini ya Allah. Moto unaunguza kwa idhini ya Allah. Dawa inatibu kwa idhini ya Allah. Mvua inanyesha kwa idhini ya Allah. Hivyo, muislamu hachukui sababu kama miungu midogo inayojitegemea, wala haziache kwa jina la dini.
Kosa la kwanza ni kuacha sababu na kusema: “Ninamtumainia Allah.” Huu si msimamo sahihi. Kosa la pili ni kutegemea sababu kwa moyo kana kwamba ndizo zinazotawala kila kitu. Hili pia ni kosa. Njia iliyo sawa ni kuchukua sababu kwa mkono wako na kumtegemea Allah kwa moyo wako.
Kwa hiyo, dua peke yake bila kuchukua sababu si uelewa kamili wa dini, na kutegemea sababu bila dua pia ni upungufu mkubwa. Uislamu umejenga maisha juu ya uwiano: ibada, juhudi, na tawakkul ya kweli.
