1) Je, Uislamu Unapingana na Matumizi ya Akili?

 Miongoni mwa mashaka yanayoenezwa kuhusu dini ya Uislamu ni madai kuwa Uislamu unapingana na matumizi ya akili. Wengine hudhani kwamba mtu anapotaka kuwa muislamu mzuri, anatakiwa kuacha kufikiri na kufuata kila kitu bila kuelewa. Haya ni madai yasiyo sahihi.

Uislamu haujaja kuifuta akili ya mwanadamu, bali umejaa wito wa kutafakari, kuzingatia, na kuelewa. Qur’an inamwelekeza mwanadamu aangalie mbingu na ardhi, ajifunze kutokana na historia ya waliopita, na afikiri juu ya neema za Allah. Hii inaonyesha wazi kuwa akili ina nafasi muhimu sana katika Uislamu.

Lakini pamoja na hilo, Uislamu pia unafundisha kuwa akili ya mwanadamu ina mipaka. Kuna mambo mengi ambayo akili inaweza kuyaelewa, na pia kuna mambo ambayo hayawezi kufikiwa kikamilifu bila wahyi. Hapa ndipo watu wengine huchanganyikiwa. Wanapofikiria kwamba akili peke yake lazima ijue kila kitu, huanza kuona dini kama kikwazo. Ukweli ni kwamba wahyi hauji kupingana na akili sahihi, bali kuiongoza.

Mfano rahisi ni huu: akili inaweza kujua kuwa lazima kuwe na Muumba wa ulimwengu huu kwa sababu mpangilio huu mkubwa hauwezi kutokea bila sababu. Lakini akili peke yake haiwezi kujua kwa undani namna ya kumuabudu Muumba huyo isipokuwa kupitia wahyi. Hivyo akili inahitaji mwongozo wa wahyi, na wahyi humthibitishia mtu ukweli kwa njia iliyo salama.

Katika manhaj ya أهل السنة والجماعة, akili sahihi haipingani na Qur’an na Sunnah sahihi. Kinachopingana na dini mara nyingi si akili iliyo salama, bali ni mawazo yaliyoharibiwa na matamanio, kiburi, au uelewa dhaifu. Kwa hiyo, muislamu anatakiwa kuitumia akili yake kwa unyenyekevu, kutafakari juu ya dalili za Allah, na kukubali uongofu wa wahyi.

Kwa kifupi, Uislamu haupingani na akili. Badala yake, Uislamu unaifanya akili kuwa chombo cha kutambua ukweli, mradi itumike kwa usahihi na kwa uadilifu. Dini na akili sahihi ni washirika katika kufikia haki, si maadui.